Kościół św. Barbary w Gliwicach

Historia

W historii Kościoła św. Barbary w Gliwicach ważną rolę odgrywa jego poprzednik, drewniana konstrukcja jednonawowa, która powstała przed rokiem 1482 i funkcjonowała aż do 1860 roku. Na pamięć po tej świątyni pozostał krzyż, który został ufundowany przez pastora Roberta Sigismunda Beera; umiejscowiony jest w okolicy dawnego prezbiterium. Od 14 września 1809 roku odbywały się w nim nabożeństwa zarówno katolickie, jak i ewangelickie. Ewangelicy przejęli kościół na mocy uroczystej ceremonii 7 lipca 1815 roku.

W związku z rosnącą liczbą wiernych, w 1835 roku podjęto decyzję o budowie nowego kościoła. Projekt nowej świątyni zrealizowano w latach 1856-1859 z udziałem miejscowej parafii ewangelickiej oraz berlińskiego architekta Augusta Stülera. Kamień węgielny wmurowano 15 maja 1856 roku, a ceremonii poświęcenia kościoła dokonano 1 listopada 1859 roku.

W czasie budowy wieży kościoła pojawiły się istotne problemy konstrukcyjne, które spowodowały, że na wysokości 18,3 m odchylenie od pionu wyniosło aż 15 cm. Po licznych zabiegach prostowania wieża osiągnęła następnie wysokość 25,3 m. Zwieńczono ją strzelistym hełmem o wysokości 19,2 m, co łącznie daje imponującą wysokość całego obiektu wynoszącą 44,5 m. Świątynia została oddana do użytku dopiero w 1863 roku. Po zakończeniu II wojny światowej kościół przekazano duszpasterstwu Wojska Polskiego.

Architektura i wnętrze

Świątynia w Gliwicach, znana jako kościół św. Barbary, ujmuje swoim klasycznym wyglądem. Jej konstrukcja opiera się na tradycyjnej formie bazyliki trójnawowej, która jest przykryta stropem bez transeptu i bocznych kaplic.

W nawach bocznych, które są mniejsze pod względem wysokości, można dostrzec empory wspartą na solidnych filarach. W głównej nawie, tuż naprzeciw prezbiterium, znajduje się prospekt organowy, który stanowi wyjątkowy element architektoniczny.

Główny ołtarz, utrzymany w stylu klasycystycznym, przedstawia św. Barbarę w towarzystwie męczennic. W latach 90. XX wieku w zwieńczeniu tego ołtarza umieszczono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, który wcześniej znajdował się w ołtarzu bocznym. Ołtarze umiejscowione w nawach bocznych poświęcono Najświętszemu Sercu Jezusa, św. Antoniemu, św. Józefowi oraz św. Judzie Tadeuszowi.

Ściany kościoła zdobią współczesne malowidła, które przedstawiają takie postaci jak Chrystus w Mandorli oraz św. Maksymiliana Kolbe. Dodatkowo, wyjątkowym elementem wystroju są tablice i epitafia, które upamiętniają Polaków zesłanych na Syberię, ofiary łagrów, Orlęta Lwowskie oraz żołnierzy Armii Krajowej.

Otoczenie

Przed obliczem kościoła w Gliwicach dostrzegamy posąg św. Barbary, który przyciąga uwagę wielu wiernych oraz turystów. Warto także zwrócić uwagę na krzyż, który stanowi upamiętnienie dla poprzedniej, drewnianej świątyni, która niegdyś stała w tym miejscu.

Przypisy